Martine van Wolfswinkel

Afgelopen november kreeg ik van zus A. een origineel cadeau voor mijn verjaardag. Een boek mét daarbij de belofte dat zij hetzelfde boek zou lezen en we het dan samen zouden bespreken. Een soort leesclub voor twee dus. A gift that keeps on giving.

Het boek dat ik kreeg was Tremor van Teju Cole, zijn tweede roman. Ik had nooit eerder iets van hem gelezen, maar volgens A. is wat hij schrijft bijzonder en origineel. En dat bleek ook zeker zo te zijn. De hoofdpersoon van het boek, Tunde, is een soort alter ego van de schrijver zelf. Hij woont in de VS, waar hij lesgeeft aan een universiteit. Daarnaast is hij fotograaf en schrijver. Hij maakt een reis naar Bamako in Mali, en naar Lagos in Nigeria, waar hij is opgegroeid. Wat hij vooral doet is observeren, beschrijven en filosoferen. Dat klinkt misschien saai, maar Cole weet het zo mooi op te schrijven dat het bijna leest als poëzie. Hij legt bovendien allemaal dwarsverbanden naar kunst, muziek en geschiedenis en de rol van het kolonialisme daarin. Maar zonder dat het een activistisch verhaal wordt.

Midden in het boek zit een bijzonder hoofdstuk waarin 24 portretten van bewoners van de stad Lagos worden geschetst. Niet met beeld, maar met woorden. Zo wordt een miljoenenstad met anonieme bewoners ineens een stad vol mensen met allemaal een eigen leven en een eigen verhaal. Levens zoals dat van onszelf, zoals dat van mensen over de hele wereld.

Tijdens het lezen van Tremor hebben A. en ik elkaar twee keer gebeld om het boek te bespreken – een keer na de eerste drie hoofdstukken en nog een keer toen we het allebei uit hadden. We waren allebei onder de indruk van deze roman die terecht als ‘quietly dazzling‘ werd gerecenseerd. Soms is het verhaal wat moeilijk te volgen, omdat het nogal eens van perspectief wisselt en er personages opduiken zonder verdere introductie. Maar dat maakt het niet minder mooi. Het is echt een boek dat erom vraagt herlezen te worden. Zoals je sommige films ook pas echt begrijpt als je ze een tweede of derde keer ziet. Het verhaal krijgt daarmee nog meer diepgang en je ziet dingen die je bij de eerste lezing over het hoofd zag.

Mocht je dus nog eens op zoek zijn naar een origineel cadeau, geef dan een boek en lees het zelf ook. Een boek samen lezen en bespreken is een heel andere ervaring dat een boek alleen lezen. De ander ziet en ontdekt altijd net weer andere dingen. En het is een mooie aanleiding om met elkaar in gesprek te blijven.